Średniowieczne okazy niemal nie różnią się konstrukcją i zdobieniem. Wszystkie pochodzą z X lub XI wieku. Ich dzwon, zbliżony kształtem do wybrzuszonego stożka, wykonano z czterech znitowanych blach żelaznych, umocnionych na dole obręczą z charakterystyczną ozdobną rozetką lub rodzajem diademu z przodu. Złączenia blach ornamentowane są listewkami miedzianymi. Na bocznych kwaterach dzwonu umieszczono dekoracyjne rozetki, a szczyt wieńczy tulejka z miedzianymi listewkami dla umieszczenia pióropusza najczęściej wykonanego z końskiego włosia bądź piór. Dolna krawędź hełmu złączona była z nitowanym oplotem kolczym chroniącym uszy, szyję i kark. Do ochrony szyi używano plecionki kolczej. Żelazo dzwonu pokryto miedzianą złoconą blachą, a obręcz, rozetki i tulejka noszą ślady srebrzenia.
Głównym ośrodkiem produkcji owych szyszaków była Ruś. Z Rusi hełmy te rozchodziły się na zachód i docierały na tereny Polski, Serbii oraz Chin, na Sambię i na Węgry. W Polsce wyrobem hełmów zajmowali się szłomnicy.
Nowożytność Szyszak nowożytny używany był na ziemiach polskich przez wojska narodowego autoramentu, w szczególności husarię.