Egzamin gimnazjalny – egzamin, podczas którego sprawdzane było opanowanie wiadomości i umiejętności nabytych podczas trzyletniej nauki w gimnazjum. Egzamin odbywał się corocznie w kwietniu w latach 2002-2019.
Egzamin gimnazjalny przeprowadzany był w trzeciej klasie gimnazjum. Pierwszy egzamin gimnazjalny odbył się w Polsce w 2002 roku, natomiast ostatni w roku 2019. Był on powszechny i obowiązkowy. Przystąpienie do egzaminu było jednym z warunków ukończenia szkoły. Przewidziano jednak w przepisach wyjątkowe sytuacje, które pozwalały na zwolnienie niektórych uczniów z obowiązku przystąpienia do niego.
Laureaci lub finaliści olimpiad przedmiotowych oraz laureaci konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim lub ponadwojewódzkim z zakresu jednego z grupy przedmiotów objętych egzaminem byli zwolnieni z odpowiedniej części egzaminu gimnazjalnego. W tym przypadku uczeń uzyskiwał z danej części egzaminu maksimum możliwych punktów. Wynik egzaminu stanowił połowę maksymalnej możliwej do osiągnięcia liczby punktów rekrutacyjnych do szkół ponadgimnazjalnych.