Chłodzenie przez odparowanie (ang. Evaporative cooling) – proces (w fizyce atomowej) chłodzenia gazu atomów, cząsteczek lub innych obiektów, polegający na usuwaniu najbardziej energetycznych składników układu, o energii kinetycznej większej niż średnia energia składników gazu, co skutkuje zmniejszeniem temperatury układu.

Fizyka procesu chłodzenia gazu zimnych atomów lub cząsteczek (o temperaturze rzędu 1 mK) do ultraniskich temperatur (poniżej 1 μK) jest dokładnie taka sama jak procesu stygnięcia np. gorącej herbaty, kiedy to najbardziej energetyczne cząsteczki parując z powierzchni cieczy unoszą więcej energii niż średnio przypadało na nie w cieczy (bo tylko najbardziej energetyczne cząsteczki mają na tyle dużo energii, aby przezwyciężyć siły oddziaływań międzycząsteczkowych w cieczy), a co za tym idzie pozostawiają ciecz w naczyniu z mniejszą średnią energią, czyli mniejszą temperaturą. W przypadku gazu zimnych atomów, pułapka magnetyczna lub magneto-optyczna, w której utrzymywany jest rozważany gaz, skonstruowana jest w ten sposób, że tylko najbardziej energetyczne atomy są w stanie z niej uciec. Dokładniej gaz atomów pułapkuje się w potencjale harmonicznym o pewnej głębokości, którą powoli się zmniejsza, pozwalając atomom o coraz mniejszej energii opuszczać pułapkę, w której pozostają najwolniejsze atomy.