thumb|Grób Jakuba Mortkowicza i jego żony Janiny (symboliczny) na cmentarzu żydowskim w Warszawie Jakub Mortkowicz (ur. 25 marca 1876 w Opocznie, zm. 9 sierpnia 1931 w Warszawie) – polski księgarz i wydawca książek.
Życiorys Pochodził z rodziny żydowskiej, jego ojcem był Eliasz Mortkowicz. Ukończył gimnazjum w Radomiu. Studiował w Monachium, Brukseli i Antwerpii. W Antwerpii ukończył Akademię Handlową i działał w Stowarzyszeniu Studentów Polaków i Związku Młodzieży Socjalistycznej. Powróciwszy do kraju podjął pracę w banku Hipolita Wawelberga. Kontynuował działalność socjalistyczną i związał się z PPS. Za działalność socjalistyczną polegającą m.in. na kolportażu nielegalnej prasy został aresztowany w 1899. Przebywał w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej i został na kilka miesięcy zesłany na Kaukaz. Po powrocie z zesłania, w 1903 r., został z Henrykiem Lindenfeldem współwłaścicielem wydawnictwa G. Centnerszwer i Ska. Wkrótce spłacił wspólnika i z Teodorem Toeplitzem założył przedsiębiorstwo wydawniczo-księgarskie Mortkowicz Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie Sp. Akc., które w kolejnych latach kilkakrotnie zmieniało nazwę (Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza, Księgarnia Mortkowicza, Drukarnia Naukowa Towarzystwa Wydawniczego). Spółka działała w Warszawie i Krakowie, zakończyła działalność w 1950.