thumb|250px|Sala sądowa w czasie procesu "Wydziedziczonych" Czarna Ręka (oryg. hiszp. La Mano Negra) – organizacja anarchistyczna działająca w latach 70. i 80. XIX wieku w Hiszpanii, na terenie Andaluzji. Jej faktyczne istnienie pozostaje przedmiotem dyskusji wśród historyków.

Historia W latach 80. XIX wieku, pod wpływem hasła propagandy czynem, w hiszpańskim ruchu anarchistycznym jako jedną z metod działania zaczęto stosować przemoc bezpośrednią. W czasie kongresu w Sewilli w roku 1882, w czasie którego doszło na tym tle do sporu, od Federacji Robotników Regionu Hiszpanii oderwała się grupa o nazwie Wydziedziczeni, która jako główne środki przyjęła stosowanie terroru ekonomicznego oraz skrytobójstwa. W okresie następującym bezpośrednio po powstaniu grupy w Andaluzji nastąpiła seria dokonanych przez nią zabójstw policyjnych informatorów, co skłoniło policję do podjęcia zdecydowanych środków na rzecz rozbicia organizacji. Po zakończeniu śledztwa w tej sprawie policja ogłosiła, iż oprócz rozbicia Wydziedziczonych odkryła organizację Czarna Ręka, również utożsamiającą się z taktyką terrorystyczną i planującą wymordowanie wszystkich andaluzyjskich posiadaczy ziemskich oraz zarządców ich majątków.