staje się niebezpiecznym, znajdującym się w szczególnej sytuacji, narażonym na ciągłe napaści tatarskie pograniczem – przyjmuje szczególne znaczenie w XVII w., gdy ta właśnie Ukraina wschodnia staje się centrum i przedstawicielką nowego życia ukraińskiego, w silnym przeciwstawieniu wobec społeczno-politycznej i narodowej sytuacji państwa polskiego skupia w sobie życzenia, marzenia, nadzieje Ukrainy współczesnej. Nazwa „Ukraina” łączy się z tymi zmaganiami i nadziejami, z tym burzliwym wybuchem życia ukraińskiego, który dla późniejszych pokoleń staje się ogniem przewodnim, niewyczerpanym źródłem narodowej i społeczno-politycznej świadomości, nadziei na możliwość odrodzenia i rozwoju. Odrodzenie literackie XIX wieku przyjęło tę nazwę dla określenia swojego życia narodowego. W miarę tego, jak wzrastała świadomość ciągłości i nieprzerwanego charakteru etnograficzno-narodowego życia ukraińskiego, ta ukraińska nazwa rozciągnęła się na całą historię narodu ukraińskiego. Aby podkreślić związki nowego życia ukraińskiego z jego starymi tradycjami, ta ukraińska nazwa używana była także (w ostatniej ćwierci minionego stulecia) w formie złożonej „Ukraina-Ruś”, „ukraińsko-ruski”;