Grubość murów (dochodząca do 160 cm), stosunkowo małe i wysoko umieszczone okna oraz otwory strzelnicze dowodzą, że projektowana była nie tylko jako budowla religijna, ale i obronna (w sensie dosłownym – przed wojskami nieprzyjaciela, jak i metafizycznym – przed złem). Bryła, plan, zastosowany materiał i dekoracja rzeźbiarska odpowiadają rozpowszechnionemu w średniowieczu postrzeganiu świątyni chrześcijańskiej jako ziemskiego odbicia Niebiańskiej Jerozolimy. Pochówki pod fundamentem prezbiterium, zewnętrzne ryty i płaskorzeźby, łącząc wykład religii chrześcijańskiej z funkcjami magicznymi, wskazują na niewygasłe jeszcze w XII w. pozostałości dawnych, pogańskich wyobrażeń wśród lokalnej społeczności.
Wyposażenie i wystrój wnętrza W wyposażeniu wnętrza najcenniejsza jest otoczona kultem, gotycka rzeźba Uśmiechniętej Madonny i Dzieciątka Jezus, datowana na lata ok. 1370–1380, wykonana z drewna lipowego i umieszczona w ołtarzu głównym. Prawdopodobnie jest to dzieło Mistrza Madonny ze Skarbimierza. W XVIII w. otrzymała rokokową, srebrną koronę, a w 1936 r. nową polichromię. Barokowa rzeźba św. Szymona Apostoła pochodzi z XVIII w. Sklepienie prezbiterium, zaaranżowane w 2005 r. przez Ewę Pasoń, zdobi współczesna, szklano-złota mozaika nawiązująca do wzorów romańskich.