thumb|200px|Stefan Nemania, wielki żupan Raszki i Serbii
Żupan – średniowieczny urzędnik administracji w krajach słowiańskich. Żupan zarządzał w imieniu suwerena obszarem zwanym żupa.
Urząd taki istniał również w Polsce, gdzie oznaczał wysokiego rangą dostojnika królewskiego. W pierwotnej formie wyraz ten brzmiał „żpan”, z której przekształcił się w używaną do dzisiaj postać „pan”.
Pokrewnym urzędem w dawnej Polsce był żupnik, którego jednak nie należy mylić z żupanem.
Etymologia Županъ, czyli „dostojnik, naczelnik okręgu” – derywat od župa „obszar region”. Zbigniew Gołąb nie wykluczał, że zarówno županъ, jak i prasłowiański *gъpanъ, od którego pochodzi polskie pan, czy staroczeskie hpan (identyfikowany z irańskim *gu-pāna/*gau-pāna „strażnik bydła”, zobacz afgańskie ɣōbə „pasterz bydła” i jako człon złożeń typu *fšu-pāna „pasterz” w językach irańskich, np. afgańskie špə, špūn, nowoperskie šubān – przesunięcie pasterz → pan w kontekście relacji koczownicy/rolnicy) są rdzennie słowiańskimi derywatami od *gъpa (według Pokornego *gupā) – župa „ziemianka” (zobacz greckie γὐπη, staroangielskie cove).