Natomiast nie wydaje się, by wzorem walowatych gatunek ten migrował na południe, by zakosztować w bogatszych zasobach planktonu.
Ekologia Walenik mały żyje w morzach, zarówno blisko brzegu, jak i na pełnym morzu. Często spotykano go wśród traw morskich, jak i w strefach upwellingu. Żyje w wodach chłodnych i umiarkowanych o temperaturze powierzchniowej od 5 do 20 °C. Może też okresowo przebywać w wodach cieplejszych, na co wskazują okrągłe blizny po atakach rekinów Isistius.
Pożywieniem tego zwierzęcia jest mezozooplankton (zooplankton osiągający rozmiary od 0,2 do 20 milimetrów). Walenik odcedza go za pomocą delikatnych, drobnych fiszbinów, co wskazuje na niewielką zdobycz. Nie dysponując kieszeniami żuchwy spotykanymi u płetwalowatych, musi pochłaniać pokarm raczej powierzchniowo, jak to czynią walowate, na zasadzie skimming (muśnięcia), a nie gulping (tzn. połykania zdobyczy jednym haustem). Na żywienie się pokarmem z powierzchni wskazują znajdowane w żołądkach pozostałości unoszących się na powierzchni wody piór. Nie można wykluczyć, że walenik pobiera również pokarm w głębinach. Młodociane osobniki niekiedy burzą wodę nad płytkim dnem. Konsumuje głównie skorupiaki, jak widłonogi i Euphasiidae. W żołądkach znajdywano równonogi.