Plan sytuacyjny Allenbergu (1854)|thumb thumb|2022 Zalepka listowa zakładu psychiatrycznego w Allenbergu|thumb Provinzial Heil- und Pflegeanstalt Allenberg – zakład leczniczo-opiekuńczy dla chorych umysłowo, działający od 1852 do 1940 roku w obszarze dworskim Wehlau (obecnie Znamiensk) na terenie Prus Wschodnich.

Zakład został zbudowany w latach 1848-52 pod Wehlau, na lewym brzegu Łyny. Po otwarciu 1 września 1852 w pierwszej kolejności trafiło tu 59 pensjonariuszy szpitala w KrólewcuProvinzial-Irrenheil- und Pflegeanstalt Allenberg bei Wehlau. Allgemeine Zeitschrift für Psychiatrie und psychisch-gerichtliche Medizin 9, s. 679, 1854. W 1873 roku zakład powiększył się o 250 miejsc, a w 1900 do 1000. W 1929 roku w zakładzie przebywało 1400 pacjentów.

Do 1878 był jednym z trzech zakładów dla prowincji Prus, obok Schwetz (Świecie) i GdańskaErlenmeyer A: Uebersicht der öffentlichen und privaten Irren-Anstalten Deutschlands, der Schweiz und der Niederlande. G. Rathgeber, 1859 s. 4. Po podziale prowincji był głównym zakładem dla Prus Wschodnich (mniejsze mieściły się w Kortau bei Allenstein i w Tapiau). W użyciu były powiedzenia „jest z Allenbergu”, „nadaje się do Allenbergu” („reif für Allenberg”)Hermann Frischbier: Preussische Sprichwörter und volksthümliche Redensarten. T.C.F. Enslin, 1876 s.