Naszyjnik królowej – powieść historyczna Aleksandra Dumasa ojca, stanowiąca drugą część cyklu Pamiętniki lekarza. Opowiada ona o aferze naszyjnikowej, która przyczyniła się do wybuchu wielkiej rewolucji francuskiej. Kontynuuje też losy Józefa Balsamo alias Alessandro Cagliostro, masona i hipnotyzera, oraz rodziny Taverney, opisane w pierwszej części cyklu, powieści Józef Balsamo. Traktuje również o miłości do królowej Marii Antoniny trzech mężczyzn: kardynała, królewskiego oficera i młodego szlachcica.
Powieść Powieść jest dziełem Aleksandra Dumasa i Augusta Maqueta. Maquet, jak zwykle, opracował brulion powieści: dokonał kwerendy źródeł historycznych i zadbał o tło historyczne opisywanych wydarzeń. Dumas dorzucił tysiące szczegółów ożywiających tekst, dopisał dialogi, opracował zakończenia rozdziałów i rozciągnął je, dostosowując do potrzeb prasy. Powieść była pierwotnie publikowana w odcinkach w czasopiśmie „La Presse” w latach 1849–1850. Jej akcja rozgrywa się w 1784 i 1785 roku i jest osnuta wokół słynnej afery naszyjnikowej, która wstrząsnęła opinią publiczną we Francji i podkopała zaufanie do domu królewskiego. Powieść kontynuuje również historię Józefa Balsamo alias Alessandra Cagliostro, masona i hipnotyzera, oraz rodziny Taverney, opisane w pierwszej części cyklu, powieści Józef Balsamo.