Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne 1. Tzw. prawa pozytywne – uprawnienia jednostki do świadczeń na jej rzecz – prawa socjalne
Prawo do: ochrony zdrowia, nauki, odpowiedniego i zadowalającego wynagrodzenia, zapewniającego jednostce i jej rodzinie egzystencję odpowiadającą godności ludzkiej, pomocy socjalnej (ogólnie), rozrywki (np. granie w piłkę nożną, pływanie).
2. Prawa ekonomiczne: (zobacz też art. 64 Konstytucji RP) prawo do pracy, prawo do własności, prawo dziedziczenia, prawo do zakładania własnej działalności gospodarczej.
3. Prawa solidarnościowe (w większości nie posiadają sformalizowanego charakteru prawnego) – wszystkie prawa przysługujące grupom społecznym, np. prawo narodów do samostanowienia.
4. Prawa kulturalne: prawo do wolności twórczości artystycznej, prawo do badań naukowych oraz ogłaszania ich wyników, prawo do wolności korzystania z dóbr kultury i ich wytwarzania.
Gwarancje: materialne (dotyczą głównie praw socjalnych, ekonomicznych i kulturowych), formalne (prawo do ochrony prawnej jednostki). prawo każdego człowieka do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd, prawo do fachowej obrony w postępowaniu przed organami aparatu państwowego, prawo do skargi konstytucyjnej.