Kiedy dusza wznosi się ponad to, co widzialne i skupia na sobie samej, ogląda czyste idee i przedmioty inteligibilne, czyli właściwe przedmioty swojego poznaniaPlaton, Fedon, tłum. W. Witwicki, 79a-80b.. W Państwie porównuje Ideę Dobra do słońca, która oświetla poznawane rzeczy tak, iż widoczna staje się ich prawda, a także sprawia, że ten, kto poznaje, staje się zdolny do poznania tej prawdyPlaton, Państwo, tłum. W. Witwicki, VII, 508b-509c.. Wyróżnia dwa wymiary rzeczywistości: zmysłowy i ponadzmysłowy, oraz po dwie formy poznania, odpowiadające obu wymiarom. Obrazowym przedstawieniem tych form poznania jest odcinek, którego najmniejsza część symbolizuje najwyższy, a zarazem najdoskonalszy rodzaj poznania ludzkiego – intelektualny (gr. - dotyczy idei, które intelekt potrafi ująć jedynie intuicyjnie), większa od poprzedniej – rozumowy (gr. ), większa od poprzedniej – zmysłowy (gr. ), a największa – wyobrażenie (gr. ). Długość poszczególnych części odcinka symbolizuje odległość od prawdziwej wiedzyPlaton, Państwo, tłum. W. Witwicki, VI, 509c nnPlaton, Menon, 97a nn.. Według niego dusza ludzka ma trzy części: rozumną, gniewliwą i pożądliwąPlaton, Państwo, IV, 441d - 442d.. Celem wychowania filozoficznego jest posiadanie najprawdziwszej wiedzy.