Do zadań RJP należy rozpowszechnianie wiedzy o języku polskim, zajęcie stanowiska wobec przepisów ortograficznych i interpunkcyjnych, opiniowanie w spornych sprawach, związanych z używaniem języka polskiego oraz o formie językowej tekstów z dziedziny komunikacji publicznej, a także w kwestiach proponowanych nazw nowych towarów lub usług, wskazywanie rozwiązań w zakresie stosowania języka polskiego w różnych dziedzinach naukowych i technicznych, opieka nad kulturą języka polskiego w edukacji.
Zgodnie z artykułem 12 ust. 2 ustawy o języku polskim Rada nie rzadziej niż co dwa lata przedstawia Sejmowi i Senatowi sprawozdanie o stanie ochrony języka polskiego. Sprawozdanie jest publikowane w postaci druku sejmowego (senackiego).
W latach 1997–2008 przyjęła 19 uchwał ortograficznych i wzięła udział w opracowaniu zasad pisowni słownictwa religijnego.
W latach 1997–2005 co pół roku wydawała Komunikaty Rady Języka Polskiego.