Wampir. Biografia symboliczna – książka Marii Janion z 2002 roku. Opisuje mit wampiryczny i jego liczne aspekty: (antropologiczny, historyczny, folklorystyczny, literacki, filmowy, psychologiczny i psychoanalityczny). Autorka przybliża czytelnikom proces kształtowania się mitu. Śledząc rozwój zainteresowania tematem od Goethego do czasów współczesnych, stara się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego motyw wampira stał się jednym z najpotężniejszych obrazów literackich XX wieku. Integralną część książki stanowi antologia tekstów literackich związanych z wampirem.
Symbolika wampira Wampir to fantazmat, który zarazem przyciąga i odpycha ludzi. Mieści się w sferze abiektalnej. Wampiryzm jest odpowiedzią na lęk przed śmiercią, przed okropieństwem rozkładu ludzkiego ciała (wampir jest nieśmiertelny, jego ciało nie ulega gniciu). Jest wyrazem ukrytych pragnień i fantazji seksualnych, w szczególności tych piętnowanych przez obyczaj społeczny (zarówno niepożądany erotyzm, jak i heteroseksualizm oraz homoseksualizm, sadyzm, nekrofilia). Wampir reprezentuje to, co zakazane, stoi w opozycji do wierzeń chrześcijańskich.