Odznaczenie ustanowiono "dla uczczenia sławnej pamięci naszego Komendanta poległego na polu chwały w boju o Polskę wolną, demokratyczną i sprawiedliwą, widząc jak na naszych oczach nabiera realnych kształtów – pielęgnowania przez mroczne lata okupacji oraz upokarzający okres dominacji obcej narodowi ideologii – wizja niepodległej Ojczyzny; dla wsparcia tych procesów i podkreślenia ich dziejowego znaczenia".
Krzyż Policyjny (a następnie Odznaka) przyznawany miał być wyłącznie policjantom "za wybitne zasługi dla wolnej i demokratycznej Rzeczypospolitej", a w szczególności za: "nieprzeciętną odwagę wykazaną podczas wykonywania obowiązków zawodowych w sytuacji bezpośrednio zagrażającej życiu; uratowanie życia lub zdrowia ludzkiego albo też mienia wielkiej wartości, połączone z narażeniem na znaczne i realne niebezpieczeństwo; mądrość, dalekowzroczność i rozwagę w pracy bezpośredniej lub kierowaniu działaniami Policji, jeśli w rezultacie nastąpiła poprawa stanu bezpieczeństwa, wzrosło poszanowanie prawa lub umocnił się słuszny autorytet Policji".