thumb|Stary (istniejący w latach 1782-1879), klasycystyczny odwach na obrazie Michała Stachowicza (stan z 1794) thumb|Nowy (istniejący w latach 1882-1946), neogotycki odwach na obrazie Stanisława Tondosa (stan z 1886) thumb|Pierwsza warta na odwachu krakowskim 31 października 1918 Odwach Ratuszowy – wartownia zlokalizowana niegdyś na Rynku Głównym w Krakowie przy wieży ratuszowej, wybudowana w 1782, zburzona w 1879, odbudowana latach 1881–1882 i ponownie zburzona w 1946 roku.
Historia Wartownia została wzniesiona w 1782 dla polskiego garnizonu z polecenia gen. Józefa Wodzickiego, który pełnił funkcję wojskowego komendanta miasta. Odwach był parterowym budynkiem w stylu klasycystycznym. Posiadał niewielkie podwórko z arkadowymi wnękami na fasady. Miał otwarty na zewnątrz przedsionek, gdzie dyżurowali pełniący wartę żołnierze. Trójkątny tympanon odwachu zdobiła podobizna Orła Białego, wymalowana na dużej drewnianej tarczy. Wewnątrz strażnicy znajdowało się kilka izb przeznaczonych dla wartowników oraz areszt, w którym przetrzymywano tymczasowo aresztowanych lub zatrzymanych na ulicy podejrzanych osobnikówMarek Żukow-Karczewski, Nie istniejące budowle Krakowa. Odwach, "Echo Krakowa", 17 IV 1991 r., nr 75 (13387).. Zlokalizowano go po stronie południowej wieży ratuszowej, czyli od strony ul. Wiślnej oraz ul. Brackiej.