Związki zawodowe mają na celu nic innego, jak zapobieganie obniżaniu płac poniżej poziomu, który jest tradycyjnie utrzymywany w różnych gałęziach przemysłu. To znaczy, chcą zapobiec spadkowi ceny siły roboczej poniżej jej wartości”. Wcześni socjaliści również postrzegali związki zawodowe jako sposób na demokratyzację miejsca pracy w celu uzyskania władzy politycznej.
Współczesna definicja Australian Bureau of Statistics stanowi, że związek zawodowy to „organizacja składająca się głównie z pracowników, której główne działania obejmują negocjowanie stawek płac i warunków zatrudnienia dla swoich członków”.
Według polskiego prawa „związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych”.
Anarchistyczny historyk Robert James przedstawia pogląd, że związki zawodowe są częścią szerszego ruchu stowarzyszeń socjalnych, do którego należą średniowieczne gildie, masoni, stowarzyszenia oddfellowe, stowarzyszenia przyjacielskie i inne organizacje braterskie.