XX wieku odnotowano jedynie kilka przypadków protestu biskupów przeciwko antykościelnym zarządzeniom władz) i wynikała nie tylko z sytuacji Kościoła, ale i z wielowiekowej tradycji jego bliskiej współpracy, czy wręcz uległości wobec państwa rosyjskiego. Powołując się na wspomnienia i relacje świadków, ks. Kałużny twierdzi, iż decyzja metropolity o współpracy z władzami radzieckimi stale wywoływała u niego wątpliwości i walkę wewnętrzną. Każdorazowo dochodził on jednak do wniosku, że podjęcie otwartej walki z władzą doprowadzi do zniszczenia Cerkwi.
Metropolita leningradzki