Helena Znaniecka Lopata herbu Krzywda (ur. 1 października 1925 w Poznaniu, zm. 12 lutego 2003 w Wisconsin) – amerykańska socjolog polskiego pochodzenia, profesor zwyczajna.
Życiorys Córka amerykańskiej prawniczki Eileen Markley i polskiego socjologa Floriana Znanieckiego. Wybuch II wojny światowej zastał Znanieckiego w Stanach Zjednoczonych. Pozostające w Polsce, Helena Znaniecka Lopata i jej matka, która zgodnie z ówczesnym prawem straciła amerykańskie obywatelstwo wychodząc za cudzoziemca, trafiły do obozu przesiedleńczego na Głównej w Poznaniu. Eileen Markley zażądała rozmowy z komendantem obozu i przekonała go, by je wypuścił. W tym celu przedstawiła fałszywą historię o Helenie jako swej osieroconej siostrzenicy, powołała się na swoje amerykańskie obywatelstwo (którego nie miała) oraz wysoko postawionych znajomych w USA. Komendant uwolnił obie panie z obozu. Wyjechały następnie do Stanów Zjednoczonych, gdzie Helena Znaniecka Lopata przyjęła amerykańskie obywatelstwoAmerican Sociological Association (dostęp 2011-03-13) za My Turn, SWS Network News, październik 2001..