XIII wiek 1219 – rządy na Pomorzu Gdańskim objął Świętopełk II Wielki, okres uniezależnienia się Pomorza. 1222 – powstał pierwszy kościół i klasztor benedyktynów w Św. Wojciechu. 1227 – dominikanie założyli w Gdańsku klasztor. 1231 – Pomorze Gdańskie w wyniku protekcji papieskiej stało się niezależnym księstwem. 1235 – najstarsza pisemna wzmianka o jeziorze Zaspa. 1242–1253 – konflikt zbrojny z Zakonem Krzyżackim. Okolice Gdańska (Oliwa) spustoszone przez oddziały krzyżackie. 1253, 30 lipca – pokój, w którym Świętopełk zobowiązał się nie podejmować w przyszłości kroków wojennych przeciwko Krzyżakom. Złamanie pokoju groziłoby oddaniem Gdańska zakonowi. 1260, 4 sierpnia – bulla papieska Aleksandra IV przyznała prawo organizowania dorocznych jarmarków św. Dominika. 1263 nadanie Gdańskowi praw miejskich na prawie lubeckim. najstarsza wzmianka o Wrzeszczu. 1271 – zajęcie Gdańska przez Brandenburczyków. Mściwój II Pomorski z pomocą Bolesława Pobożnego zdobył Gdańsk. 1279 – najstarsze wzmianki o wsi Polanki i Przymorzu. 1282, 15 lutego – w wyniku układu w Kępnie doszło do zwierzchnictwa władcy Wielkopolski nad Pomorzem Gdańskim.