W ten sposób Newcastle stało się jednocześnie głównym więzieniem dla pobliskiego Sydney.
Przez wiele lat setki więźniów były zsyłane do więzień w Newcastle, aż do roku 1823, kiedy to z rozporządzenia ówczesnego gubernatora Lachlana Macquarie zredukowano liczbę więźniów do 100 (większość pracowała na terenie miasta jako pracownicy fizyczni), a prawie 900 więźniów zostało przesiedlonych do Portu Macquarie. Decyzja ta była wywołana poglądem gubernatora, że tak duże więzienie nie może znajdować się tak blisko Sydney. Wtedy to Newcastle zostało uznane oficjalnie za Australijską Kolonię Osadniczą.
We wczesnych latach 30. XIX wieku na terenie miasta i w promieniu kilkunastu kilometrów zaczęły pojawiać się prawdziwe kombinaty górnicze. Kopalnie te (m.in. Stockton, Tighes Hill, Carrington, the AA Co.) działały aż ok. do 1930 roku, kiedy to spółki te przeistoczyły się w dwa duże ośrodki górnicze: Kurri Kurri oraz Cessnock.
W drugiej połowie XIX wieku na terenie miasta znaleziono także rudę miedzi, a także cynku. Powstało wtedy kilka kopalni tych surowców. Na początku lat 90. XIX wieku powstała tam pierwsza huta przetapiająca te metale.