Zarządca Gawriło Andrieicz na pannę młodą wybrał Tatjanę. Aby zniechęcić Gierasima do Tatjany, rozkazał jej udawać przed stróżem podchmieloną. Plan powiódł się. Gierasim z pogardą zaciągnął "pijaną" Tatjanę do kuchni i cisnął ją w objęcia Kapitona. Następnie zamknął się na całą dobę w swoim pokoiku, gdzie mruczał smutne pieśni. Po tym wydarzeniu Gierasim stał się bardziej ponury, ale dalej przykładnie wykonywał swoje obowiązki.
Rok po weselu Kapiton został odesłany z żoną na wieś, nie nadawał się do pracy z powodu pijaństwa. Na pożegnanie Gierasim podarował Tatjanie czerwoną papierową chusteczkę. Odprowadził małżeństwo do mostu. Wracając, zauważył w wodzie tonącego białego szczeniaka z czarnymi łatkami. Wyciągnął go z rzeki i zabrał do siebie, gdzie urządził mu posłanie ze słomy i nakarmił mlekiem. Uratowany pies okazał się suką hiszpańskiej rasy, która pod opieką Gierasima szybko wydobrzała. Stróż wołał na nią Mumu, służba nazywała suczkę Mumunią. Pies przywiązał się do swego zbawcy. Co rano Mumu budziła właściciela, prowadziła do niego starą klacz, na której wożono wodę, szła z nim nad rzekę, warowała przy miotłach i łopatach, strzegła jego pokoiku. W nocy szczekała, gdy wyczuwała obcych.