Do 15. roku życia uczył się w domu, a jego naukę nadzorowała matka, dbając o wychowanie syna w duchu polskim i katolickim. Następnie ukończył niemieckojęzyczne gimnazjum w Mitawie. W 1852 roku rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie w Dorpacie, kończąc je w 1856 roku. W czasie studiów (1855) przyjęty w poczet członków najstarszej polskiej korporacji akademickiej Polonia, z którą utrzymywał kontakt przez całe życie. W 1859 uzyskał tytuł magistra na podstawie rozprawy Darstellung der wölkerseerechtlichen Grundsätze über die Blockade (wyd. Dorpat 1860).
W tym czasie zaczął zamieszczać recenzje muzyczne w lokalnej prasie („Dörptsche Zeitung”, „Rigasche Zeitung”), próbował też sam komponować. Zainteresowania muzyczne sprawiły, że zebrał i opublikował łotewskie pieśni ludowe; zbiór Lettische Volkslieder gesammelt in der Gegend von Kraslaw im Dünaburgschen von Comtesse Celine Plater und in der Gegend von Dritzan im Rositenschen von Baron Gustaw Manteuffel ukazał się w „Magazin der lettisch-literärischen Gesellschaft” (Mitawa, 1869, t.XIV, z.2, s.162–206) i był pierwszą znaczącą pracą popularnonaukową Manteuffela.