mały|420x420px|Powiązania między poszczególnymi Valarami Valarowie (qya. Valar, Potęgi, lp. Vala) – postaci ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, część najmożniejszych i najpiękniejszych spośród Ainurów, którzy w przeciwieństwie do swych braci pozostających z Eru poza obrębem Świata, wybrali zejście na Ardę. Ludzie nazywali ich czasem bogami, elfowie natomiast Potęgami Ardy. Od początku mieli określoną płeć, mimo że byli istotami duchowymi.

Po powołaniu do istnienia Ei, urzeczywistniającej wizję z Ainulindalë, pokochali Stworzenie i zstąpili do Wszechświata na początku Czasu. Ukształtowali Ziemię i zstąpili na nią, by opiekować się nią i jej mieszkańcami w imieniu Ilúvatara oraz bronić ich przed Morgothem. Zgodnie z wolą Jedynego, związali oni swoją władzę ze Światem aż do końca czasów. Mogli przybierać kształty na podobieństwo Dzieci Ilúvatara, lecz ich ciała były wtedy wielkich rozmiarów.