Filaret, imię świeckie Gawriił Iwanowicz Nikolski (ur. w Kostromie, zm. 1921) – rosyjski biskup prawosławny.
Życiorys Był synem cerkiewnego psalmisty. Ukończył seminarium duchowne w Kostromie. 11 października 1880 został wyświęcony na kapłana i skierowany do pracy duszpasterskiej jako kapelan żeńskiego monasteru w Wielbatie. W 1887 podjął studia teologiczne w Petersburskiej Akademii Duchownej, jako student II roku złożył wieczyste śluby mnisze, przyjmując imię Filaret. W 1891 zakończył studia z tytułem kandydata nauk teologicznych. Został zatrudniony w seminarium duchownym w Tyflisie jako inspektor. W 1892 otrzymał godność archimandryty i jako rektor objął kierownictwo nad seminarium duchownym w Kazaniu. Po trzech latach przeniesiony na analogiczne stanowisko w seminarium duchownym w Tule.
20 grudnia 1898 w soborze św. Izaaka miała miejsce jego chirotonia na biskupa kiereńskiego, wikariusza eparchii irkuckiej, w której jako konsekratorzy wzięli udział metropolici kijowski Joannicjusz oraz moskiewski Włodzimierz. W styczniu 1904 został przeniesiony do eparchii wiackiej jako jej wikariusz z tytułem biskupa głazowskiego, jednak jeszcze w tym samym roku, gdy biskup wiacki Nikon został mianowany egzarchą Gruzji, biskup Filaret został ordynariuszem eparchii wiackiej.