Martyn Puszkar (Martyn Puszkarenko, Marcin Puszkarz, ukr. Марти́н Пушка́р, Мартин Пушкаре́нко; ur. ok. 1599, zm. 11 czerwca 1658) – ataman kozacki, pułkownik połtawski (1648–1658), przywódca rebelii przeciwko władzy hetmana Iwana Wyhowskiego (1657–1658).
W 1648 r. znajdował się na Zaporożu. Uczestniczył w powstaniu Chmielnickiego, biorąc udział w licznych bitwach i potyczkach po stronie kozackiej. Po ugodzie zborowskiej wpisany do rejestru jako „Martyn Puszkarenko”, pułkownik połtawski.
W marcu 1651 r. na czele pułków kozackich przyszedł z odsieczą Iwanowi Bohunowi, który bronił Winnicy obleganej przez wojska Rzeczypospolitej. Brał udział w bitwie pod Ochmatowem w 1655 r. Należał do tej części starszyzny kozackiej, która postulowała polityczny i wojskowy sojusz z Moskwą.
Po śmierci Bohdana Chmielnickiego i wyborze zwolennika porozumienia z Rzecząpospolitą – Iwana Wyhowskiego – Puszkar znalazł się w opozycji wobec nowo obranego hetmana. Wspólnie z koszowym Siczy Zaporoskiej Jakubem Barabaszem wystąpił przeciwko Wyhowskiemu, podburzając przy tym kozacką czerń i chłopów, niezadowolonych z konserwatywnej polityki hetmana.