Działalność w latach 1839–1848 W 1839 Hołowacki ukończył studia teologiczne. W roku następnym ponownie udał się na Huculszczyznę, by odwiedzić Czarnohorę. Wrażenia z podróży opisał w artykule opublikowanym dwa lata później w piśmie praskiego Muzeum Czeskiego. W 1841 wziął udział w przygotowywaniu druku zbioru przysłów opublikowanego w 1841 w Wiedniu pod tytułem Hałycki prypowidky i zahadky zibranii H. Ilkewyczom. W maju 1842 ożenił się z Marią Buraczyńską, córką duchownego greckokatolickiego. Z powodu jego działalności związanej ze zbieraniem zabytków folkloru ruskiego przyjęcie przez niego święceń kapłańskich przesunęło się w czasie; mimo uchylenia stawianych mu zarzutów świeckich został wyświęcony dopiero po tym, gdy dwóch duchownych zeznało pod przysięgą, iż Hołowacki nie należał do tajnych ugrupowań i prowadził przykładny tryb życia. Nie otrzymał jednak własnej parafii i do 1846 był jedynie wikariuszem w Mykitińcach. Dopiero od 1846 jest wzmiankowany jako proboszcz parafii w Chmielowej. W latach 1843 i 1845 planował wydanie almanachu pieśni ludowych pt. Hałyczanka, jednak zamiary te nie zostały ostatecznie zrealizowane.