Także podczas referendum ludowego członkowie PPS we Wrocławiu byli reprezentowani tylko w 33 komisjach obwodowych, PPR natomiast w 81 komisjach obwodowychPolska Partia Socjalistyczna na Dolnym Śląsku w latach 1945–1948, [w:] Monografie śląskie Ossolineum, pod red. Jozefa Cierowskiego, Wrocław 1978..
W wyborach do Sejmu Ustawodawczego PPS uzyskała 116 mandatów (26,13%), co było najlepszym wynikiem.
Mimo nacisków komunistów XVII kongres PPS obradujący w dniach 14-17 grudnia 1947 odbywał się pod hasłem PPS jest i będzie narodowi polskiemu potrzebna, co stanowiło wyraz dążeń do zachowania odrębności partii. + Liczebność PPS w końcu kwietnia 1945 r.Województwoliczba członkówwarszawskie z Warszawą12 000łódzkie z Łodzią14 831katowickie15 000poznańskie13 150krakowskie30 000kieleckie9785ogółem124 428
Upadek Józef Cyrankiewicz w swoim sprawozdaniu zawarł słowa, że PPS jest potrzebna Polsce, co wywołało oburzenie ze strony zwolenników Polskiej Partii Robotniczej i Związku Radzieckiego. Na posiedzeniu Rady Naczelnej PPS w dniach 18–22 września 1948 r. przyjęto pepeerowską wykładnię programową oraz usunięto z władz partyjnych kolejnych „niepożądanych”, w tym głównych architektów PPS jeszcze z czasów lubelskich – Edwarda Osóbkę-Morawskiego i Stanisława Szwalbe.