Zaczęto stosować kartacze, szrapnele, pociski zapalające, granaty odłamkowe oraz zespolone ładunki miotające. Ujednolicono kaliber dział. Powstała artyleria polowa do ogniowego wsparcia piechoty obok istniejącej już fortecznej, pozycyjnej i nadbrzeżnej. W broni strzeleckiej ciężkie hakownice zastąpiono lżejszymi rusznicami (arkebuzy), a później muszkietami i karabinami (fuzje i flinty). W jeździe zaczęto eliminować broń drzewcową zastępując ją karabinkami i pistoletami. W XVI wieku stosowano także broń złożoną (pistolety-puginały, pistolety-czekany, pistolety-topory, pistolety-miecze), która była użyteczna w razie niewypału lub niecelnego strzału. W okresie tym broń strzelecka była bronią odprzodową, jednostrzałową, początkowo gładkolufową a następnie bruzdowaną o kalibrze 15-19 mm. Na początku posiadała zamki lontowe, a w miarę modyfikacji wyposażano ją w zamki kołowe, skałkowe i kapiszonowe.
W wieku XIX kończy się okres nowożytny w historii rozwoju broni, gdy w powszechnym użytku znajduje się broń strzelecka odprzodowa, ze staliwną bruzdowaną lufą wyposażoną w zamek kapiszonowy oraz broń artyleryjska odprzodowa, gładkolufowa o donośności do 6 km. Działa posiadały łoża drewniane, sztywne wyposażone w śrubowy mechanizm podniesieniowy, osie żelazne, a na kołach założone żelazne obręcze.
Przypisy
Bibliografia