thumb|Twierdza w Dyneburgu Twierdza Dyneburg (, ) – zbudowana przez Rosjan w XIX wieku w Dyneburgu nad Dźwiną, w miejscu wcześniejszych polskich fortyfikacji z XVII wieku.
Historia Po I rozbiorze miasto Dyneburg włączono do Rosji. W 1810 roku Rosjanie rozpoczęli pospieszną budowę nowej twierdzy, według projektu i pod kierunkiem inż. pułkownika Georga Heinricha Heckla (1764–1832 Егор Фёдорович Гекель) – byłego oficera polskiego i pruskiego. W trakcie budowy twierdza została opanowana w 1812 roku przez wojska francuskie pod dowództwem marszałka Nicolasa Oudinota (1767–1847) – Rosjanie opuścili ją, mimo odparcia przez generała majora Ulanowa (1753–1819 Гаврила Петрович Уланов) kilkudniowych francuskich prób zdobycia przyczółka mostowego na lewym brzegu Dźwiny. Po odzyskaniu Dyneburga pod koniec 1812 roku, Rosjanie prowadzili systematyczne, ale powolne prace fortyfikacyjne do 1878 roku. Projekt Heckla został znacząco zmodyfikowany, m.in. przez generała majora inż. Karla Oppermana (1766–1831 Карл Иванович Опперман) – szefa rosyjskiej inżynierii wojskowej, budowniczego twierdzy w Bobrujsku, autora projektu twierdzy w Brześciu nad Bugiem.