Gall Anonim, pisząc o czasach Bolesława Chrobrego podaje, że wojsko to składało się z dwóch rodzajów broni: pancernych i tarczowników, a ich stosunek ilościowy wynosił jak 1:4,3. Dodaje, że w okresie panowania Bolesława Krzywoustego, liczba wojska, którym książę mógł dysponować, uległa znacznemu zmniejszeniu. Zmniejszała się rola pospolitego ruszenia chłopskiego, a ze stosunku "rycerzy"-pancernych do chłopów-tarczowników, wynika, że w jego czasach niewielu już chłopów stawało pod broń.

W okresie wojen pomorskich Bolesław III walczył zazwyczaj ruszeniem możnych i rycerstwa z poszczególnych dzielnic kraju.

Podział taktyczny wojska 250px|thumb|Polska za panowania Kazimierza I Odnowiciela Na czele wojska stał król lub książę z radą wojenną. Podlegała mu drużyna i pospolite ruszenie. Podstawową jednostką taktyczną wojska był: "szyk"acies – mniejszy oddział bojowy i "legion"legio – oddział większy. Liczebność oddziałów nie była stała. Były to zarówno jednostki organizacyjne jak i taktyczne. Według Galla Kazimierz I Odnowiciel walczył trzema szykami przeciw trzydziestu szykom Mazowszan, a te trzy szyki stanowiły mniej niż pół legionu. Legion składał się z ok. 6 szyków, a "szyk" mógł liczyć 100–300 wojowników. W podziale na jednostki uwzględniono system dziesiętny.