thumb|250px|Poglądowy schemat komory jonizacyjnej (gwiazdka – czynnik jonizujący) thumb|250px|Poglądowa zależność natężenia prądu od natężenia pola elektrycznego Detektory jonizacyjne – grupa detektorów stosowanych do oznaczeń stężenia składników mieszanin gazowych, których działanie polega na pomiarach (z zastosowaniem elektrometru) natężenia prądu płynącego przez gaz w komorze jonizacyjnej. Jonizacja gazu zachodzi pod wpływem promieniowania jonizującego lub w płomieniu. Natężenie prądu jest skorelowane ze stężeniem składników gazu, które ulegają jonizacji, przy czym jest niezbędna kalibracja urządzeń w warunkach pomiarów. Detektory jonizacyjne są stosowane w takich analizatorach gazów, jak dozymetry lub chromatografy gazowe.
Zasada działania Możliwość wykorzystania w czasie analiz składu gazów (uważanych za doskonałe izolatory) zjawiska przewodzenia prądu elektrycznego, wskazał J. E. Lovelock na początku drugiej połowy XX wieku. Przewodnictwo elektryczne gazu pojawia się, gdy część jego cząsteczek ulegnie jonizacji, np. w płomieniu palnika wodorowego lub pod wpływem promieniowania jonizującego.