W przewidywaniu wojny ze Szwecją hetman Koniecpolski domagał się floty wojennej, złożonej z co najmniej 12 okrętów. Negatywnie oceniając możliwości niezależnego od władz Rzeczypospolitej Gdańska i zbyt płytkiego portu w Pucku, zdecydowano się na budowę stoczni na Półwyspie Helskim, w okolicach Chałup i Kuźnicy. Pracami kierowała Komisja Okrętów Królewskich, której przewodniczył Gerhard Doenhoff, starosta kościerzyński. Od kupca gdańskiego, Jerzego Hewla, zakupiono dziesięć okrętów handlowych i jeden galiot. Dwunasty sprowadzono z Holandii. Wszystkie statki przerobiono na okręty wojenne. Flagowy miał 32 armaty, inne większe po 24 armaty, 3 najmniejsze po kilka armat. W 1635 sprowadzono z Ukrainy i uzbrojono 500 czajek kozackich. Mogły one jednak pełnić służbę tylko w zatoce.
Wojska cudzoziemskiego autoramentu thumb|Żołnierze polscy 1633-1668 W 1633 wprowadzono do Polski na stałe niemiecki typ piechoty zbrojnej w piki i muszkiety z właściwą jej organizacją, z cudzoziemskimi dowódcami i niemiecką komendą.
Gemajni rekrutowani byli przede wszystkim wśród chłopstwa i plebsu miejskiego. Miejscem werbunku była zazwyczaj Wielkopolska i Mazowsze. Jednostką organizacyjną i taktyczną był regiment albo freikompania, czasami skwadron. Kompania liczyć miała 90-120 ludzi, w praktyce wahała się od 50 do 180 ludzi. Regimenty liczyły od 4 do 12 kompanii.
Taktyka działania