Zbrodnia w Święcianach (1942) – masowe egzekucje polskich zakładników przeprowadzone przez okupantów niemieckich i ich litewskich kolaborantów 19–20 maja 1942 roku. W odwecie za zabicie trzech Niemców przez oddział radzieckiej partyzantki zamordowano wtedy około 600 Polaków, w tym 450 mieszkańców Święcian i okolic. Była to jedna z największych zbrodni na ludności polskiej w czasie niemieckiej okupacji Wileńszczyzny.
Geneza i przebieg 19 maja 1942 roku na szosie Święciany–Łyntupy radzieccy partyzanci z oddziału Fiodora Markowa zaatakowali samochód, którym podróżowała grupa niemieckich urzędników. Zabito wtedy zarządcę ziemskiego Josefa Becka, jego zastępcę Waltera Gruhla oraz komendanta obozu jenieckiego Schneidera. Ocalała jedynie polska tłumaczka Eleonora Rakowska.
Jeszcze tego samego dnia naczelnik niemieckiej komendantury wojennej w Wilnie płk Adolf Zehnpfening zarządził przeprowadzenie szeroko zakrojonej akcji odwetowej. Bezpośredni nadzór nad jej przebiegiem sprawował naczelnik kolaboracyjnej litewskiej policji kryminalnej w powiecie święciańskim mjr Jonas Maciulewiczius. W ekspedycji karnej udział wzięli funkcjonariusze niemieckiej policji ze Święcian i Świru, litewscy policjanci z posterunków w Święcianach, Nowych Święcianach i Łyntupach oraz tzw. strzelcy ponarscy – tj.