Zamach stanu na Cyprze – zamach stanu przeprowadzony w lipcu 1974 przez organizację EOKA B i grupę greckich wojskowych służących w Gwardii Narodowej Cypru, sprzeciwiające się polityce prezydenta kraju arcybiskupa Makariosa III i opowiadające się za natychmiastową unią Cypru z Grecją (enosis).
Okoliczności zamachu stanu W 1967 drogą puczu władzę w Grecji przejęła junta czarnych pułkowników. Rząd ten opowiadał się za natychmiastową realizacją idei zjednoczenia Cypru z Grecją (enosis). Koncepcji tej sprzeciwiał się prezydent Cypru i zwierzchnik Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego Makarios III. W swojej wcześniejszej polityce po objęciu urzędu prezydenckiego w 1960 był on zwolennikiem enosis, nie chciał jednak zjednoczenia Cypru z Grecją, w której panowała junta wojskowa. W 1972, w czasie swojej wizyty w Atenach, Makarios III po raz kolejny odmówił natychmiastowej unii między obydwoma państwami. Junta postanowiła wówczas zorganizować na wyspie zamach stanu, który doprowadziłby do usunięcia arcybiskupa i zastąpienia go przez osobę w pełni popierającą plany enosis. Bazę pomysłodawców zamachu stanowiła niewielka prawicowa organizacja Front Narodowy, powstała w 1969. Oprócz legalnej aktywności politycznej, jej członkowie przenikali do cypryjskiej policji i sił bezpieczeństwa.