200px|right|thumb|Makarios III Kryzys kościelny – konflikt między zwierzchnikiem Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego, arcybiskupem Makariosem III, a metropolitami Pafos, Kition i Kirenii, którzy wypowiedzieli mu posłuszeństwo, zarzucając mu bezprawne łączenie kościelnej godności z funkcją prezydenta Cypru.
2 marca 1972 metropolita Pafos Gennadiusz (Macheriotis), metropolita Kition Antym (Macheriotis) oraz metropolita Kirenii Cyprian (Kyriakidis) zażądali od arcybiskupa Nowej Justyniany i całego Cypru Makarego III złożenia dymisji z funkcji prezydenta Republiki Cypru, na którą został on wybrany w 1959 głosami społeczności Greków cypryjskich. Ich zdaniem łączenie obydwu urzędów było niedopuszczalne. Działanie trzech hierarchów zostało zainspirowane przez grecką juntę czarnych pułkowników, negatywnie nastawioną do Makariosa III i jego polityki. Organizacja przez nią kryzysu w Kościele Cypru łączyła się z szerszą akcją przeciwko niemu, zakończoną ostatecznie zamachem stanu na Cyprze.