Przy zastosowaniu najpopularniejszej definicji powierzchnia półwyspu wynosi ok. 470 tys. km² (niektóre źródła podają ok. 500 tys. km²), długość – około 950 km, szerokość na północy – do 1260 km. Najdalej na południe położoną częścią jest podrzędny Półwysep Peloponeski. Ukształtowanie powierzchni głównie górzyste, niziny głównie na wschodzie i w rejonach nadbrzeżnych. Północne i centralne obszary Bałkanów z klimatem umiarkowanym charakteryzują się mroźnymi zimami, ciepłymi latami i równomiernie rozłożonymi opadami deszczu. Natomiast obszary południowe i przybrzeżne charakteryzują się klimatem śródziemnomorskim, z gorącymi, suchymi latami i łagodnymi, deszczowymi zimami.
Pasma górskie Półwyspu Bałkańskiego należą do grupy alpidów (Góry Dynarskie i Bałkan) oraz hercynidów (Masyw Rodopski – Riła z najwyższym szczytem półwyspu – Musałą, Piryn i Rodopy, Hellenidy – Pindos i Szar Płanina).
Najważniejsze rzeki Bałkanów to: Dunaj Wielka Morawa Zachodnia Morawa Południowa Morawa Sawa Drina rzeki pobrzeży: Neretwa Drin Wardar Struma Marica