3 Korpus Obrony Powietrznej (3 KOP) – związek taktyczny Sił Powietrznych RP.
Formowanie i zmiany organizacyjne Korpus utworzono na podstawie Rozkazu Ministra ON Nr 0054/org. z 6 lipca 1957 roku oraz Rozkazu Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju Nr OO33/Org. z dnia 24 lipca 1957 roku jako 3 Korpus Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju. Zadaniem korpusu była obrona powietrzna obszaru ziemi lubuskiej, Wielkopolski, Dolnego Śląska i Śląska Opolskiego. W jego skład włączono: cztery pułki lotnictwa myśliwskiego (3 plm, 38 plm, 45 plm i 62 plm), dwa pułki artylerii przeciwlotniczej (14 pa OPL i 98 pa OPL), dwa bataliony radiotechniczne (18 brtech i 22 brtech) i 6 bazę zaopatrzenia technicznego. Dowództwo korpusu stacjonowało we Wrocławiu.
W kwietniu 1962 roku, w związku z powołaniem do życia Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, zmieniono nazwę korpusu na 3 Korpus Obrony Powietrznej Kraju (3 KOPK). Zmianie uległ obszar obrony, który wynosił 96 tys. km² i obejmował: Wielkopolskę, ziemię lubuską, Dolny Śląsk, Śląsk Opolski, Górny Śląsk oraz część Małopolski. W tym samym roku w skład korpusu włączono nowe jednostki: 39.