Płatki są odwrotnie jajowato podługowate (znacznie dłuższe niż szerokie), mają żółtą barwę oraz 7–8 mm długości, dolny płatek posiada charakterystyczną, długą, cienką, smukłą, skierowaną ku górze ostrogę o długości 2 mm. Pręcików jest 5. Owoce Torebki otwierające się trzema klapami. Nasiona są zazwyczaj z elajosomem.
Biologia i ekologia Rośnie na łąkach, skarpach oraz terenach skalistych. Występuje na wysokości od 800 do 2300 m n.p.m. Kwitnie od marca do lipca, a czasem do końca października. Jest bardzo odporny na zimno (do -21° C). Nie jest bardzo podatny na choroby, nawet jeśli może być wrażliwy na szarą pleśń (wywoływana przez grzyby z rodzaju Botrytis) na zbyt wilgotnej glebie. Nasiona przemieszczane są przez mrówki.
Zmienność Istnieje bardzo wiele odmian ozdobnych – w szczególności pochodzenia mieszańcowego z fiołkiem powabnym (V. gracilis) i fiołkiem trójbarwnym (V. tricolor). Występują w szerokiej gamie kolorystycznej: białej, żółtej, niebieskiej i brązowej lub dwubarwne. Są uprawiane jako rośliny dwuletnie, podczas gdy gatunek typowy jest zazwyczaj wieloletni.