Edward Stanisław Szmańda (ur. 1925 w Bydgoszczy, zm. 1998 w Bydgoszczy) – filolog, językoznawca, działacz społeczny, jeden z założycieli Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego.
Życiorys Urodził się 9 sierpnia 1925 r. w Bydgoszczy. Był synem Romana, dysponenta i Cecylii z Wiśniewskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do Państwowego Liceum i Gimnazjum Męskiego im. Edwarda Rydza-Śmigłego w Bydgoszczy. Dalszą naukę uniemożliwił mu najazd Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 r. Okupację niemiecką przetrwał w Bydgoszczy jako uczeń spedytorski w przedsiębiorstwie przewozowym. Po śmierci ojca utrzymywał matkę i czterech młodszych braci. W lutym 1945 r. zapisał się do II klasy gimnazjum, jednak już w kwietniu tego roku został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej. W wojsku na kursach wieczorowych złożył tzw. małą maturę.