Historia technologii chemicznej i inżynierii procesowej – dzieje rozwoju nauk, dotyczących przetwarzania różnorodnych surowców w użyteczne produkty; takie procesy nazywa się procesami technologicznymi, jeżeli stosowane sposoby produkcji są oparte na podstawach naukowych, w przeciwieństwie do historycznych empirycznych metod rzemieślniczych.
Pierwotne rzemiosło thumb|150px| Zygmunt III Waza u alchemika, Michała Sędziwoja Człowiek przetwarzał naturalne surowce w użyteczne produkty od tysiącleci. Pierwotnie była to działalność oparta na przekazywanych z pokolenia na pokolenie recepturach (przepisach), informujących np. jak można uzyskać barwniki o pożądanych odcieniach lub uspokajające wywary z ziół. W ten sposób otrzymywano np. ciemnobłękitny barwnik z liści indygowca barwierskiego lub olejki eteryczne o cenionych zapachach. Wiedza o sposobach dobierania surowców i warunkach, w których należy je przetwarzać, miała charakter całkowicie empiryczny. Narodziny współczesnej technologii chemicznej musiał poprzedzić rozwój wiedzy o budowie materii i możliwościach jej przekształcania.