Legenda Gdańskiej Madonnie towarzyszy legenda o nieznanej metryce. Po śmierci mistrza garncarskiego, jego warsztat odziedziczyła młoda wdowa. Pracowali w nim dwaj czeladnicy. Jeden z nich odznaczał się pobożnością, zdolnościami, pracowitością i innymi cnotami, podczas gdy drugi był pełen przywar, odznaczał się agresywnością i natarczywością w stosunku do niewiasty. Obaj ubiegali się o rękę wdowy i pewnego razu doszło do krwawej awantury pomiędzy nimi. Agresor ze względu na podejrzenie o usiłowanie zabójstwa został aresztowany i zamknięty w gdańskiej Katowni, gdzie oczekiwał na wyrok śmierci. Na nic zdały się interwencje wdowy wobec niesprawiedliwego wyroku, a awanturnik rozpaczliwie modlił się do Marii, która ukazała się jemu wraz z Dzieciątkiem jako młoda, pełna urody niewiasta. Jako ostatnią prośbę prosił Radę Miejską o niezbędne materiały do rzeźby, za pomocą których odzwierciedlił wizję. Rzeźba była tak piękna, że radni nie mogli uwierzyć, aby morderca zdolny był do takiego kunsztu.