Tom Sawyer – postać fikcyjna, tytułowy bohater powieści Przygody Tomka Sawyera autorstwa Marka Twaina, pojawiający się także w jej kontynuacji zatytułowanej Przygody Hucka jako bohater drugoplanowy.
Tomek Sawyer był bohaterem także dwóch innych, mniej znanych powieści Twaina: Tomek Sawyer za granicą (Tom Sawyer Abroad) oraz Tomek Sawyer detektywem (Tom Sawyer, Detective).
Imię postaci Twain mógł zaczerpnąć od prawdziwego Toma Sawyera, którego poznał w San Francisco, pracując jako dziennikarz. Osobowość bohatera autor stworzył na wzór trzech chłopców, których znał w dzieciństwie.
Charakterystyka postaci Tom jest około jedenastoletnim lub dwunastoletnim chłopcem, sierotą. Mieszka wraz ze swym młodszym, przyrodnim bratem Sidem, kuzynką Mary i ciotką Polly, która sprawuje nad nimi opiekę, w małym miasteczku St. Petersburg położonym nad rzeką Missisipi w stanie Missouri. Jest sprytnym i inteligentnym chłopcem, jednak nauka w szkole nie idzie mu najlepiej. Nie lubi wykonywać poleconych mu przez ciotkę prac. Najlepszym przyjacielem Tomka jest biedny chłopak z marginesu społeczności, Huckleberry Finn.