Ryszard Mienicki (ur. 28 lipca 1886 w Warszawie, zm. 29 stycznia 1956 w Toruniu) – polski archiwista, historyk, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Życiorys Ryszard Mienicki urodził się w Warszawie, ale dzieciństwo i młodość spędził w Sielihorach w powiecie lepelskim, w dawnym województwie połockimPracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-1994, red. Sławomir Kalembka, Toruń 1995, s. 467.. W 1904 roku ukończył Gimnazjum w Rydze. W latach 1904–1906 studiował historię na Uniwersytecie w Petersburgu. Od 1906 do 1910 roku studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1910 roku napisał doktorat pt. Hieronim Radziejowski podkanclerzy koronny.
W latach 1921–1939 Ryszard Mienicki był pracownikiem Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W ośrodku wileńskim zajmował się głównie historią archiwów na ziemiach litewskich i Rusi Białej. Zainteresowania badawcze Mienicki zwieńczał tworzeniem monografii naukowych. Powstała wówczas m.in. praca z 1923 roku pt. Archiwum Akt Dawnych w Wilnie w okresie 1793-1922.