Mandolina barokowa (wł. mandolino) – instrument strunowy, szarpany z rodziny lutni. Powstała w I poł. XVII wieku i wywodzi się od małej lutni sopranowej (mandory). Jej następczynią była mandolina neapolitańska. W latach 1600–1750 mandolina była instrumentem bardzo popularnym w orkiestrach barokowych i wielu kompozytorów włoskich, francuskich i niemieckich pisało na ten instrument. Powstało także kilka odmian mandoliny barokowej, takich jak mandolina genueńska (pierwsza mandolina o strunach metalowych), mandolina cremońska (pierwsza mandolina o zbliżonym do współczesnego stroju kwintowym) czy nieco późniejsze: mandolina mediolańska i mandolina lombardzka.
Nazwa i pochodzenie W epoce późnego renesansu lutnia podlegała licznym zmianom konstrukcyjnym. Ewolucja lutni renesansowej doprowadziła do powstania całej rodziny instrumentów lutniowych, od basowych po sopranowe. Jednym z takich instrumentów była mandora (fr. mandore). Nazwa ta po raz pierwszy wzmiankowana jest w źródłach francuskich w 1585 roku, zaś jej odpowiednik w literaturze włoskiej – mandola - w roku 1589.
Mandora/mandola była niewielkich rozmiarów sopranową odmianą lutni.