Koncert Jankiela ma wszelkie cechy improwizacji muzycznejStanisław Zetowski. "Polskie pierwowzory muzyczne koncertów w „Panu Tadeuszu”. „Ruch Literacki”, czerwiec 1931, str. 170. bardzo często wykorzystywanej w tradycji muzyki ludowej. Jankiel spontanicznie używa w nim szeregu środków muzycznych mających na celu podniesienie dramatyzmu utworu oraz pobudzenie wyobraźni słuchaczy. Są to m.in. celowe fałszywe dźwięki, użyte dla ilustracji zdrady stanu targowiczan, wywołujące w słuchaczach wrażenie dysonansu lub gry na rozstrojonym instrumencie oraz dźwięki naśladujące odgłosy naturalne – odgłosy bitewne: „takt marszu”, „wystrzały”, jak również „jęk dzieci” i „płacze matek”, zastosowane w części nawiązującej do powstania kościuszkowskiego oraz rzezi Woli.

Koncert Jankiela jako inspiracja artystyczna Dzieła muzyczne thumb|240px|Jan Czesław Moniuszko – Koncert Jankiela. Literacki opis koncertu Jankiela zainspirował wielu polskich kompozytorów do stworzenia swojej muzyki: