Jan Eugeniusz Machnik (ur. 20 września 1930 w m. Łuka, zm. 7 października 2023) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys Urodził się w rodzinie nauczycielskiej jako syn Władysława i Katarzyny. Ukończył Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Krośnie (1950). Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim (absolwent archeologii z 1953) oraz na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1955 uzyskał tytuł zawodowy magistra historii kultury materialnej, broniąc pracy pt. Osada wczesnośredniowieczna w Igołomii koło Krakowa. Rozpoczął następnie pracę w Zakładzie Archeologii Małopolski Instytutu Historii Kultury Materialnej w Krakowie. W następnych latach zajął się badaniami nad problematyką końca neolitu i początków epoki brązu w Europie Środkowej. Doktoryzował się na podstawie pracy pt. Studia nad kulturą ceramiki sznurowej w Małopolsce. Później uzyskał stopień doktora habilitowanego, a w 1976 otrzymał tytuł profesorski w zakresie nauk humanistycznych.