mały|Wykres wystąpień słów w Moby Dicku – kolorem czerwonym zaznaczono hapaks legomena Hapaks legomenon (rzadziej: hapax legomenon; z stgr. ἅπαξ λεγόμενον hapaks legomenon, „rzecz raz powiedziana”; ἅπαξ hapaks – etym. „jednym umocowaniem, jednym wbiciem” – stąd: „jeden raz, raz, raz na zawsze”; λεγόμενον legomenon – „rzecz mówiona”) – wyraz, wyrażenie, forma stylistyczna, która występuje tylko jeden raz w danym dokumencie (czy w całej twórczości pisarza) lub jest poświadczona jednym cytatemSłownik terminów literackich, Ossolineum, Wrocław 1989.W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Wiedza Powszechna, Warszawa 1989.Słownik wyrazów obcych, PWN, Warszawa 1995..
Pojęcie to stosuje się również w odniesieniu do słów pojawiających się odpowiednio dwa razy (dis legomenon), trzy razy (tris legomenon) lub cztery razy (tetrakis legomenon). Ze względu na brak szerszego kontekstu użycia, wyrażenia te są szczególnie trudne do interpretacji semantycznej i przetłumaczenia.
Przykłady