Memantyna – organiczny związek chemiczny z grupy pochodnych adamantanu, stosowany jako lek przeciwotępienny. Jest zależnym od potencjału, o umiarkowanym powinowactwie, niekompetycyjnym antagonistą receptora NMDA. Stosuje się ją przede wszystkim w leczeniu choroby Alzheimera o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu.
W badaniach klinicznych memantyna wykazuje niewielką korzyść objawową u osób z umiarkowaną lub ciężką chorobą Alzheimera w zakresie funkcji poznawczych, codziennego funkcjonowania, ogólnej oceny klinicznej oraz objawów behawioralnych. Nie wykazano natomiast korzyści w łagodnej postaci choroby.
Mechanizm działania Głównym neuroprzekaźnikiem pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy jest glutaminian. Zaburzenia neurotransmisji glutaminergicznej, szczególnie związanej z receptorami NMDA, wiążą się z występowaniem objawów oraz postępem otępienia neurodegeneracyjnego.
Memantyna jest zależnym od potencjału antagonistą receptora NMDA o umiarkowanym powinowactwie. Wiąże się w obrębie kanału jonowego receptora i ogranicza jego nadmierną aktywację przez glutaminian.